اسیدوز شکمبه‌ای تحت حاد (SARA)

اسیدوز شکمبه ای تحت حاد (SARA) یک اختلال متابولیکی متداول در گاوهای شیری است و از علائم اصلی آن افت pH شکمبه‌ای در نتیجه تخمیر سریع کربوهیدرات هاست (Nocek, 1997). امروزه در دامپروری‌های صنعتی و پیشرفته به منظور تأمین احتیاجات غذایی دام‌های شیری جهت تولید شیر بیشتر، قسمت اعظم جیره را غلات که سرشار از کربوهیدرات (نشاسته) هستند تشکیل می‌دهد. با لحاظ کردن غلات زیاد در جیره، سهم کربوهیدرات‌های سهل التخمیر افزایش یافته و بخش الیاف خشبی که تأمین کننده اصلی الیاف هستند کاهش می‌یابد.  در نتیجه این بیماری متابولیکی،  هم از طریق افزودن حجم زیادی غلات (منبع کربوهیدارت سریع تخمیر، Khafipour et al., 2009) و هم از طریق کاهش علوفه خشبی جیره (منبع الیاف، Khafipour et al., 2009) به وقوع بپیوندد.

اسیدوز شکمبه‌ای می تواند با شدت‌های مختلفی در دام‌ها مشاهده شود، در اسیدوز شکمبه‌ای تحت حاد که موضوع اصلی این مقاله می‌باشد، دام‌های مبتلا به این نوع اسیدوز علائم بالینی بیماری را به طور معمول نشان نمی‌دهند و اغلب غیر قابل تشخیص هستند ( 1998Ownez et al., ). یکی از راه‌های تشخیص این بیماری  pH شکمبه‌ می‌باشد، که تعریف‌های مختلفی توسط محققان ارئه شده است. آستانه pH  برای SARA، چند ساعت بعد از مصرف جیره غنی از غلات 5- 5.5 گزارش شده است (Oetzel 2000, Nocek, 1997). در حالیکه
 Beauchemin و همکاران (۲۰۰۳) pH کمتر از 5.8 را برای SARA  به همراه سایر علائم پیشنهاد دادند. در مطالعات اخیر محققان بیان کردند که مدت زمانی که pH کمتر از دامنه معینی قرار می‌گیرد، می‌تواند روش دقیقتری برای تشخیص  SARA باشد،  برای مثال اگر pH  بیشتر از ۳ ساعت در روز، کمتر از 5.6   
(Gozho et al., 2005, Kleen et al., 2003) یا بیشتر از 5.24 ساعت در روز کمتر از 5.8 (Zebeli et al., 2008) باشد، نشان دهنده SARA هست. علاوه‌بر pH، فاکتورهایی همچون پارامترای تولیدی (تولید شیر و چربی شیر) و میکروبی هم نقش مهمی در تشخیص این بیماری متابولیکی دارند (Zebeli et al 2008, Khafipour et al., 2009).

عوارض متابولیکی ناشی از SARA  در شکل یک به تصویر کشیده شده است:

۱- کاهش نشخوار و ترشح و جریان بزاق به شکمبه و متعاقباً کاهش قدرت بافری شکمبه (Cross et al., 2002; Nocek, 1997).

۲- کاهش حرکات شکمبه‌ای، کاهش مصرف خوراک  و کاهش امتیاز وزن بدن (Garry, 2002; Kleen et al., 2003).

۳- تغییر فرایند تخمیر در شکمبه و محصولات نهایی حاصل از تخمیرشکمبه‌ای (Calsamiglia et al., 2002; Zebeli et al., 2012).

۴-  تأثیر منفی بر جمعیت و تنوع میکروارگانیسم‌های شکمبه، کاهش تنوع و جمعیت باکتری‌های تجزیه کننده سلولز که در نهایت منجر به کاهش تجزیه الیاف در گاوهای مبتلا به SARA می‌شود (Khafipour et al., 2009, Petri et al., 2013).

۵- لیز شدن باکتری‌های گرم منفی، افزایش غلظت لیپوپلی ساکارید، هیستامین و سایر توکسین‌ها (Khafipour et al., 2009).

۶- سندروم کاهش چربی شیر، کاهش میزان تولید شیر و کاهش درصد چربی شیر. نتایج در رابطه با چربی و تولید شیر متناقص می‌باشد که بیشتر به دلیل مدت زمان ابتلای حیوان به SARA (Krause and Oetzel, 2005) و میزان چربی شیر حیوان قبل از ابتلا به این بیماری متبولیکی (Gozho et al., 2007) می‌باشد.

۷- در اثر کاهش pH شکمبه، دکربوکسیلاسیون اسید آمینه هیستدین و تبدیل آن به هیستامین افزایش می‌یابد (Yang et al., 2018)، از طرف دیگر به دلیل آسیب دیدن دیواره اپیتلیال شکمبه، هیستامین بیشتری وارد گردش خون می‌شود که یکی از فاکتورهای اصلی در التهابات و مشکلات سم می‌باشد (Nocek, 1997; Stone, 2004).

۸- شکل و قوام مدفوع تحت تأثیر نشخوار، فعالیت میکروارگانیسم‌های شکمبه  و نرخ عبور شکمبه‌ای قرار می‌گیرد (Garry, 2002). کاهش قوام مدفوع، روشن‌تر شدن رنگ مدفوع، کاهش pH مدفوع (Dirksen, 1985) و وجود غلات درسته هضم نشده در مدفوع از علائم SARA می‌باشد (Garry, 2002).

۹- کاهش pH شکمبه منجر به افزایش غلظت لیپوپلی ساکارید (LPS) در شکمبه شده که منجر به تحریک بیان گیرنده‌های LPS ، پاسخ ایمنی  و پاسخ فاز حاد می‌شود.

 

برای دریافت اطلاعات بیشتر از طریق کانال‌های ارتباطی با ما در ارتباط باشید...